
Ons transformatieproject Buitendelen prijkt op de cover van de nieuwe inspiratiegids van de Rijksoverheid: Wonen op erven, voor een vitaal buitengebied. Daar zijn we natuurlijk trots op. Buitendelen laat zien dat het mogelijk is om de woningnood aan te pakken én tegelijkertijd het landschap een stevige kwaliteitsimpuls te geven.
De inspiratiegids schetst hoe het Nederlandse buitengebied snel verandert. Jaarlijks stoppen zo'n tweeduizend boerenbedrijven, waardoor veel historische erven hun agrarische functie verliezen. Dat brengt risico's met zich mee, zoals verrommeling en sociale verschraling, maar biedt tegelijkertijd een unieke kans om het platteland nieuw leven in te blazen.
Jarenlang liepen vernieuwende plannen voor het buitengebied vaak vast in een ondoordringbaar woud van regels. De inspiratiegids pleit daarom voor een andere benadering: niet langer afvinken of een plan aan alle regels voldoet, maar integraal beoordelen welke maatschappelijke meerwaarde het oplevert voor de omgeving.
Juist die omslag maakt ruimte voor initiatieven die bijdragen aan meerdere opgaven tegelijk.
Extra woningen in het buitengebied zijn geen doel op zich, maar kunnen een krachtig middel zijn om te investeren in de kwaliteit van het landschap. Denk aan het herstel van karakteristieke landschapselementen, versterking van biodiversiteit en maatregelen voor klimaatadaptatie.
Waar vroeger vaak werd uitgegaan van maximaal één of twee grote woningen op een erf, laat de gids zien dat een groter aantal woningen – bijvoorbeeld tien tot twintig – juist de financiële basis kan vormen voor investeringen in natuur, landschap en beheer.

Dat is precies de gedachte achter CPO Buitendelen. Als collectief particulier opdrachtgeverschap hebben de toekomstige bewoners samen gebouwd aan een nieuwe woonomgeving waarin wonen, landschap en gemeenschap hand in hand gaan.
Buitendelen bewijst dat we de woningnood kunnen helpen oplossen én tegelijkertijd het omliggende landschap kunnen versterken. In plaats van een anonieme nieuwbouwlocatie ontstaat hier een levendige woongemeenschap waarin bewoners naar elkaar én naar hun omgeving omkijken.
Een bijzonder onderdeel van Buitendelen is dat het erf en de omliggende natuur gezamenlijk eigendom zijn van de bewoners én door hen worden beheerd. Daarmee wordt direct invulling gegeven aan een belangrijke zorg uit de inspiratiegids: er zijn steeds minder mensen die actief zorg dragen voor ons landschap.
Bij Buitendelen nemen de bewoners die rol zelf op zich. Zij zijn de nieuwe, trotse rentmeesters van hun eigen leefomgeving.
Artikel inspiratiegids Rijksoverheid: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2026-05/Wonen_op_erven_-_voor_een_vitaal_buitengebied_20mei26.pdf